Pilnowanie dowodu osobistego nie zagwarantuje bezpiecze艅stwa danych osobowych – warto wiedzie膰

Prawie 2 miliony Polak贸w stanie w tym roku przed konieczno艣ci膮 wymiany lub wyrobienia dowodu osobistego. Jeszcze tylko przez 5 miesi臋cy b臋dzie to mo偶na zrobi膰 za po艣rednictwem Internetu. Nadchodz膮ce zmiany maj膮 zwi臋kszy膰 bezpiecze艅stwo obiegu dokument贸w. A statystyki dotycz膮ce kradzie偶y danych s膮 niepokoj膮ce. Ka偶dego dnia przest臋pcy pr贸buj膮 wy艂udzi膰 w ten spos贸b prawie 700 tys. z艂. Ekspert serwisu ChronPESEL.pl zwraca uwag臋, 偶e samo pilnowanie dowodu osobistego nie wystarczy, 偶eby zapewni膰 bezpiecze艅stwo naszych danych.

Od sierpnia 2021 r. zmieniaj膮 si臋 zasady dotycz膮ce dowod贸w osobistych. Przede wszystkim, po wej艣ciu w 偶ycie nowych przepis贸w nie b臋dziemy mogli wyrobi膰 ju偶 dokumentu to偶samo艣ci przez Internet. Nowe dowody b臋d膮 zawiera膰 m.in. odcisk palca oraz podpis posiadacza, przez co do z艂o偶enia wniosku konieczna b臋dzie wizyta w urz臋dzie. Wed艂ug szacunk贸w Ministerstwa Spraw Wewn臋trznych i聽Administracji, w tym roku wymieni膰 dow贸d b臋dzie musia艂o ok. 1,5 mln Polak贸w. Dodatkowo 358 tys. osi膮gnie pe艂noletno艣膰.

Przyczyn膮 zmiany jest konieczno艣膰 dostosowania nowych przepis贸w do rozporz膮dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Te regulacje zobowi膮zuj膮 pa艅stwa cz艂onkowskie do wprowadzenia do dowod贸w osobistych drugiej cechy biometrycznej, czyli odcisk贸w palc贸w. Polska musi dodatkowo uzupe艂ni膰 warstw臋 graficzn膮 dokumentu to偶samo艣ci o podpis posiadacza. Wprowadzone zmiany maj膮 utrudni膰 fa艂szowanie dokument贸w. Do tej pory o wyrobienie dowodu osobistego mo偶na by艂o wnioskowa膰 przez Internet.

Ro艣nie liczba pr贸b wy艂udze艅

Dow贸d osobisty to najwa偶niejszy dokument to偶samo艣ci, jego utrata mo偶e si臋 wi膮za膰 z przykrymi konsekwencjami. Je艣li nie zareagujemy natychmiast, w nied艂ugim czasie po kradzie偶y lub jego zgubieniu, mo偶e si臋 okaza膰, 偶e kto艣 w naszym imieniu wzi膮艂 po偶yczk臋, podpisa艂 umow臋 leasingow膮 lub kupi艂 co艣 na raty.

Jak wynika z informacji udost臋pnionych przez System Dokumenty Zastrze偶one, tylko w 2020 r. udaremniono 6聽884 pr贸by wy艂udzenia kredyt贸w na skradziony dow贸d na 艂膮czn膮 kwot臋 prawie 254 mln z艂. Liczba udaremnionych pr贸b wzros艂a w stosunku do 2019 r. o prawie 36 proc. Spad艂a natomiast liczba zastrze偶onych dokument贸w. W ubieg艂ym roku by艂o to prawie 157 tys., a wi臋c o 20 tys. mniej ni偶 w聽2019 r.

Wi臋ksza liczba udaremnionych pr贸b wy艂udzenia mo偶e 艣wiadczy膰 o wi臋kszej szczelno艣ci systemu, kt贸ry skuteczniej ni偶 wcze艣niej weryfikuje pr贸by oszust贸w. Bior膮c jednak pod uwag臋 inne statystyki dotycz膮ce dzia艂alno艣ci przest臋pc贸w wy艂udzaj膮cych dane, zw艂aszcza w czasie pandemii, na pewno wi膮偶e si臋 to tak偶e z tym, 偶e zintensyfikowali oni swoje dzia艂ania. Jak wynika z naszego raportu 鈥濷chrona danych osobowych w czasie pandemii鈥, podczas drugiej fali epidemii wi臋ksz膮 aktywno艣膰 oszust贸w pr贸buj膮cych wy艂udzi膰 dane zauwa偶y艂o ponad 55 proc. Polak贸w 鈥 m贸wi Bart艂omiej Drozd, ekspert serwisu ChronPESEL.pl, partnera Krajowego Rejestru D艂ug贸w Biura Informacji Gospodarczej SA.

W przypadku utraty dowodu nale偶y reagowa膰 natychmiast:

Je艣li zgubi艂e艣 portfel z dowodem osobistym, jak najszybciej zastrze偶 stracone dokumenty. Mo偶esz to zrobi膰 w banku lub przez Internet przy pomocy profilu zaufanego. Jak najszybciej poinformuj te偶 o聽zdarzeniu policj臋, je艣li do utraty dokument贸w dosz艂o w wyniku kradzie偶y. Nast臋pnie uniewa偶nij skradziony dokument. Wraz z wnioskiem o uniewa偶nienie mo偶esz od razu z艂o偶y膰 w urz臋dzie podanie o聽wyrobienie nowego. Zgubiony dow贸d mo偶e by膰 r贸wnie偶 藕r贸d艂em problem贸w w przysz艂o艣ci, dlatego sprawd藕 w biurze informacji gospodarczej, czy kto艣 nie pr贸bowa艂 wykorzysta膰 twojego numeru PESEL, aby zaci膮gn膮膰 kredyt lub po偶yczk臋 w twoim imieniu 鈥 radzi Bart艂omiej Drozd.

Nie tylko dow贸d

Jednak sama ochrona dowodu osobistego nie wystarczy, poniewa偶 z艂odzieje danych osobowych szukaj膮 dzisiaj swoich ofiar g艂贸wnie w Internecie.

Musimy pami臋ta膰, 偶e dow贸d jest tylko no艣nikiem naszych danych osobowych. Przest臋pcy nie musz膮 dzisiaj kra艣膰 portfeli, czy skanowa膰 dowod贸w, 偶eby wej艣膰 w ich posiadanie. Oczywi艣cie nale偶y ich pilnowa膰 i nie dopuszcza膰 do sytuacji, w kt贸rych gdzie艣 go zostawiamy, ale musimy mie膰 te偶 艣wiadomo艣膰, 偶e to nie wystarczy, by zapewni膰 sobie bezpiecze艅stwo. Niestety, z uwagi na to, w jak wielu miejscach podajemy nasze dane, na przyk艂ad w urz臋dach, przychodniach, w hotelach a przede wszystkim w sieci, takiej pewno艣ci nigdy mie膰 nie b臋dziemy 鈥 t艂umaczy Bart艂omiej Drozd, ekspert serwisu ChronPESEL.pl.

Temat ochrony danych osobowych wymaga prowadzenia regularnych dzia艂a艅 edukacyjnych. Rozw贸j epidemii oraz towarzysz膮ca mu wy偶sza aktywno艣膰 oszust贸w wp艂ywa dezorientuj膮co na Polak贸w. Potwierdzaj膮 to wyniki badania 鈥濷chrona danych w czasie pandemii鈥, kt贸re pokazuj膮, 偶e w ci膮gu ostatnich 6 miesi臋cy spad艂a liczba os贸b, kt贸re deklaruj膮, 偶e wiedz膮, jak powinny zabezpiecza膰 swoje dane. Obecnie ju偶 prawie co 4. Polak nie wie, w jaki spos贸b chroni膰 swoje dane osobowe w pandemii.